Algorytm jako ukryty adresat aktu mowy: strategie mówienia do algorytmów w polskojęzycznym dyskursie mediów społecznościowych
Autor proponuje pragmatyczne ujęcie efektów działania algorytmów platform społecznościowych jako funkcjonalnego, ukrytego adresata aktu mowy. Punktem wyjścia rozważań jest przegląd badań nad moderacją algorytmiczną, świadomością algorytmiczną użytkowników, algorytmicznym adresatem oraz zjawiskiem algomowy (algospeak). W pierwszej części tekstu omówiono ustalenia dotyczące moderacji treści i strategii zwiększania widoczności wypowiedzi. W części drugiej rozwinięto tezę, że algorytm nie jest uczestnikiem komunikacji w sensie psychologicznym, ale stanowi pragmatycznie relewantną instancję odbiorczą, której przewidywana reakcja wpływa na formę wypowiedzi. Analiza przykładów algomowy pokazuje, że są one nie tylko przejawem kreatywności językowej, lecz także strategiami komunikacyjnymi kierowanymi jednocześnie do użytkowników i algorytmów. Wnioski wskazują na potrzebę rewizji klasycznych kategorii pragmatycznych w badaniach komunikacji platformowej.
Austin, J. L., 1975. How to Do Things with Words. Oxford: Oxford University Press.
Bucher, T., 2017. The algorithmic imaginary: Exploring the ordinary affects of Facebook algorithms. Information, Communication & Society, 20 (1), pp. 30–44. https://doi.org/10.1080/1369118X.2016.1154086. Available at: <https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/1369118X.2016.1154086>. [Accessed 11 May 2026].
Calhoun, K., Fawcett, A., 2023. “They edited out her nip nops”: Linguistic innovation as textual censorship avoidance on TikTok. Language@Internet, 21, pp. 1–30. https://doi.org/10.14434/li.v21.37371. Available at: <https://scholarworks.iu.edu/journals/index.php/li/article/view/37371/39943>. [Accessed 06 May 2026].
Cotter, K., 2019. Playing the visibility game: How digital influencers and algorithms negotiate influence on Instagram. New Media & Society, 21 (4), pp. 895–913. https://doi.org/10.1177/1461444818815684. Available at: <https://kelleycotter.com/wp-content/uploads/2020/02/NMS_visibilitygame.pdf>. [Accessed 14 May 2026].
Fillies, J., Paschke, A., 2024. Simple LLM based approach to counter algospeak. In: Proceedings of the 8th Workshop on Online Abuse and Harms (WOAH 2024). Mexico City: Association for Computational Linguistics, pp. 136–145. https://doi.org/10.18653/v1/2024.woah-1.10. Available at: <https://aclanthology.org/2024.woah-1.10/>. [Accessed 15 May 2026].
Fillies, J., Robertson, R. E., Hancock, J., 2026. Algospeak, hiding in the open: The trade-off between legible meaning and detection avoidance. Preprint, arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2605.06619. [Accessed 09 May 2026].
Gorwa, R., Binns, R., Katzenbach, C., 2020. Algorithmic content moderation: Technical and political challenges in the automation of platform governance. Big Data & Society, 7 (1), pp. 1–15. https://doi.org/10.1177/2053951719897945. Available at: <https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2053951719897945>. [Accessed 15 May 2026].
Grice, H. P., 1975. Logic and conversation. In: Eds. P. Cole, J. L. Morgan. Syntax and semantics, 3. Speech acts. New York: Academic Press, pp. 41–58.
Klug, D., Steen, E., Yurechko, K., 2023. How algorithm awareness impacts algospeak use on TikTok. In: Companion Proceedings of the ACM Web Conference 2023, pp. 234–237. https://doi.org/10.1145/3543873.3587355. Available at: <https://dl.acm.org/doi/10.1145/3543873.3587355>. [Accessed 10 May 2026].
Searle, J. R., 1969. Speech acts: An essay in the philosophy of language. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139173438.
Stano, S., 2022. Linguistic guerrilla warfare 2.0: On the “forms” of online resistance. Rivista Italiana di Filosofia del Linguaggio, pp. 177–186. https://doi.org/10.4396/2022SFL13. Available at: <https://iris.unito.it/bitstream/2318/1937091/1/2023_STANO%20Simona_Linguistic%20Guerrilla%20Warfare%202.0_RIFL.pdf>. [Accessed 08 May 2026].
Steen, E., Yurechko, K., Klug, D., 2023. You can (not) say what you want: Using algospeak to contest and evade algorithmic content moderation on TikTok. Social Media + Society, 9 (3), pp. 1–13. https://doi.org/10.1177/20563051231194586. Available at: <https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/20563051231194586>. [Accessed 17 May 2026].
Willenberg, M., 2024. TW: su1(1d3 – Multimodal self-censorship on YouTube. JournaLIPP, 9, pp. 99–123. https://doi.org/10.5282/journalipp/4907. Available at: <https://lipp.ub.uni-muenchen.de/lipp/article/view/4907>. [Accessed 15 May 2026].
Šis darbas apsaugotas Creative Commons priskyrimo 4.0 viešąja licencija.